Wat is een WIA-uitkering?

Wanneer een medewerker langdurig ziek is, kan na twee jaar ziekte een WIA-uitkering in beeld komen. WIA staat voor Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Deze regeling is bedoeld voor werknemers die door ziekte of beperkingen niet meer volledig kunnen werken.

Voor werkgevers in retail is de WIA vaak het sluitstuk van een lang verzuimtraject. Na twee jaar loondoorbetaling beoordeelt het UWV in hoeverre een medewerker nog kan werken en of er recht is op een uitkering.

In dit artikel leggen we uit wat een WIA-uitkering is, wanneer deze wordt aangevraagd en wat dit betekent voor jou als werkgever.

Wanneer komt een WIA-uitkering in beeld?

Een WIA-uitkering speelt meestal wanneer een medewerker 104 weken ziek is geweest. In deze twee jaar zijn werkgever en werknemer verplicht om samen te werken aan re-integratie.

Tijdens deze periode kijk je bijvoorbeeld naar:

• mogelijkheden om het eigen werk weer op te pakken
• aangepast werk binnen het bedrijf
• tijdelijk andere taken
• een andere functie binnen of buiten de organisatie

Als na deze periode blijkt dat je medewerker nog steeds niet volledig kan werken, kan hij of zij een WIA-aanvraag bij het UWV doen.

Het UWV beoordeelt vervolgens:

• de medische situatie van de medewerker
• welke werkzaamheden nog mogelijk zijn
• hoeveel inkomen iemand nog kan verdienen

Op basis daarvan wordt bepaald of iemand recht heeft op een WIA-uitkering.

Wat beoordeelt het UWV precies?

Bij een WIA-aanvraag kijkt het UWV niet alleen naar ziekte of diagnose. De beoordeling draait vooral om arbeidsvermogen: wat kan iemand nog verdienen ondanks zijn of haar beperkingen?

Daarbij spelen twee beoordelingen een rol:

Medische beoordeling

Een verzekeringsarts beoordeelt welke beperkingen iemand heeft door ziekte of klachten. Dit kan gaan om fysieke, mentale of energetische beperkingen.

Voor functies in retail kan dit bijvoorbeeld betekenen dat iemand:

• niet langdurig kan staan
• niet zwaar kan tillen
• beperkt inzetbaar is in uren
• minder goed tegen werkdruk kan

Arbeidskundige beoordeling

Vervolgens kijkt een arbeidsdeskundige naar welke werkzaamheden iemand nog kan doen en welk inkomen daarbij hoort. Hierbij wordt gekeken naar passend werk, niet alleen naar de oorspronkelijke functie.

Het verschil tussen wat iemand vroeger verdiende en wat hij of zij nu nog kan verdienen bepaalt voor een groot deel of er recht is op een WIA-uitkering.

Twee soorten WIA-uitkeringen

Binnen de WIA bestaan twee regelingen: IVA en WGA. Welke regeling van toepassing is, hangt af van de mate van arbeidsongeschiktheid en de verwachting over herstel.

IVA: volledig en duurzaam arbeidsongeschikt

De IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) is bedoeld voor werknemers die:

• volledig arbeidsongeschikt zijn
• én waarbij herstel nauwelijks te verwachten is

Dit betekent dat iemand naar verwachting niet meer kan werken.

De IVA-uitkering is daarom bedoeld voor situaties waarin langdurig herstel niet realistisch is.

WGA: gedeeltelijk arbeidsgeschikt

De WGA-regeling (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) is bedoeld voor medewerkers die nog gedeeltelijk kunnen werken.

Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat iemand:

• minder uren kan werken
• ander werk moet doen
• aangepast werk nodig heeft
• tijdelijk beperkt belastbaar is

Binnen de WGA wordt gekeken naar wat iemand nog kan verdienen met passend werk.

Voor werkgevers is dit vaak een belangrijk moment, omdat gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid soms betekent dat een medewerker nog (deels) kan blijven werken binnen het bedrijf.

Wat betekent een WIA-uitkering voor jou als werkgever?

Voor werkgevers in retail markeert de WIA vaak het einde van de twee jaar loondoorbetaling bij ziekte. Toch betekent dit niet dat het proces volledig stopt.

Een WIA-beoordeling kan gevolgen hebben voor:

• de inzetbaarheid van de medewerker
• de arbeidsrelatie
• de verdere re-integratie
• administratieve verplichtingen richting het UWV

In sommige situaties blijft een medewerker gedeeltelijk werken, bijvoorbeeld in aangepast werk of met minder uren.

Binnen retailorganisaties kan dit bijvoorbeeld gaan om:

• lichtere werkzaamheden in de winkel
• minder fysiek belastende taken
• administratieve of ondersteunende werkzaamheden
• aangepaste werktijden

Het blijft dus belangrijk om te kijken naar wat nog mogelijk is.

Waarom een goed re-integratiedossier belangrijk is

Bij de WIA-beoordeling kijkt het UWV ook naar het re-integratietraject van de afgelopen twee jaar. Werkgever en werknemer hebben samen een inspanningsverplichting om terugkeer naar werk mogelijk te maken.

Daarom beoordeelt het UWV bijvoorbeeld:

• welke stappen zijn genomen om werkhervatting mogelijk te maken
• of er passend werk is aangeboden
• of er serieus naar re-integratiemogelijkheden is gekeken

Als het UWV vindt dat er onvoldoende inspanningen zijn geleverd, kan een loonsanctie volgen. In dat geval moet de werkgever langer loon doorbetalen.

Een goed en volledig dossier helpt om dit te voorkomen.

Praktische situaties in retail

In de retailsector komt langdurig verzuim regelmatig voor in functies met fysieke belasting. Denk aan werk waarbij medewerkers:

• veel staan of lopen
• zwaar tillen
• repeterende bewegingen maken
• te maken hebben met piekdrukte

Wanneer een medewerker hierdoor blijvende beperkingen houdt, kan terugkeer in dezelfde functie lastig zijn. In zulke situaties is het belangrijk om tijdig te kijken naar:

• aangepaste werkzaamheden
• andere rollen binnen het bedrijf
• urenopbouw of taakaanpassing

Dit kan helpen om duurzame inzetbaarheid te behouden.

Hulp nodig bij langdurig verzuim?

Langdurig verzuim en WIA-procedures kunnen complex zijn. Zeker in sectoren zoals retail, waar functies vaak fysiek belastend zijn, kan het lastig zijn om passende oplossingen te vinden.

Het is daarom belangrijk om tijdig advies in te winnen en het verzuimtraject zorgvuldig te begeleiden.

Zo vergroot je de kans op een goede beoordeling en een duurzame oplossing voor zowel werkgever als medewerker.